„Demony” Natalki Worożbyt otworzą 11. Ukraina! Festiwal Filmowy, który 2 listopada rozpocznie się w Warszawie. W programie znalazły się m.in. „Ślady” – ukraiński kandydat do Oscara – oraz nagradzane w Toronto i Odessie „Za zwycięstwo!” Walentyna Wasjanowicza. Podczas gali zamknięcia 8 listopada polsko-ukraiński zespół Dagadana zagra do niemego filmu Ołeksandra Dowżenki „Teczka kuriera dyplomatycznego”. Bilety i karnety na warszawską edycję są już w sprzedaży, a pełny program dostępny jest na ukrainaff.com.
O nagrody powalczy w tym roku 8 filmów fabularnych, 9 dokumentów i 23 krótkie metraże. Wybrano je spośród około 150 zgłoszeń, a o werdykcie zdecyduje profesjonalne jury złożone z polskich i ukraińskich twórców. Zwycięzcy otrzymają nagrody pieniężne.
Tegoroczny festiwal rozpocznie się od niezwykłej, balansującej między realizmem a fantastyką historii. „Demony” Natalki Worożbyt zabierają widzów do burzliwych lat po upadku Związku Radzieckiego. Nina, charyzmatyczna mieszkanka Połtawy, przygarnia bezdomnego rosyjskiego włóczęgę podającego się za pisarza. Liczy na początek wspólnego życia, ale szybko odkrywa, że zamieszkiwana przez czarownice i duchy kraina skrywa znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać. Film miał światową premierę w konkursie Cineasti del Presente festiwalu w Locarno.
W roli Niny występuje Rusłana Pysanka, doskonale znana polskiej publiczności jako Horpyna z Ogniem i mieczem Jerzego Hoffmana. Aktorka zmarła w lipcu 2022 roku, kiedy prace nad filmem jeszcze trwały. Mimo to twórcy dokończyli film, pozostając wierni pierwotnej wizji reżyserki.
W tegorocznym programie szczególne miejsce zajmuje twórczość Walentyna Wasjanowicza. W konkursie fabularnym znalazł się jego najnowszy film „Za zwycięstwo!”, zdobywca Platform Award w Toronto, Złotego Diuka dla najlepszego ukraińskiego filmu fabularnego i nagrody FIPRESCI w Odessie. Publiczność będzie mogła zobaczyć także wcześniejsze dzieła reżysera, w tym „Atlantydę” – laureata głównej nagrody 4. Ukraina! Festiwalu Filmowego.
Jak wyglądały początki kariery człowieka, który miał zostać ojcem ukraińskiego kina? Odpowiedzi szuka Kostiantyn Konowałow w filmie „Dowżenko. Pierwsze spojrzenie”. To historia młodego artysty, który dopiero szuka własnego języka i próbuje odnaleźć się w świecie sowieckiego kina.
W programie nie zabraknie też historii, które pokazują współczesną Ukrainę z perspektywy doświadczeń często nieobecnych w głównym nurcie opowieści o wojnie. „Rzadko budzę się śniąc” Isabelle Stever to historia Olyi i Oleha, młodej queerowej pary z Ukrainy. Ich relacja zostaje wystawiona na próbę, kiedy tranzycja jednego z partnerów zderza się z rzeczywistością rosyjskiej inwazji. Próba wydostania się z Kijowa okazuje się jeszcze trudniejsza z powodu problemów z dokumentami i systemowej transfobii.
Jednym z najważniejszych tytułów konkursu dokumentalnego są „Ślady” – tegoroczny kandydat Ukrainy do Oscara. Film został również wyróżniony Panorama Audience Award na Berlinale oraz Grand Jury Documentary Award na Movies That Matter.
Równie mocno prezentuje się w tym roku cały konkurs dokumentalny. Widzowie zobaczą „Cichą powódź”, zdobywcę nagrody za najlepsze zdjęcia na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Dokumentalnych w Amsterdamie oraz laureata Srebrnego Rogu na Krakowskim Festiwalu Filmowym, „Militantropos”, który miał światową premierę w sekcji Directors’ Fortnight w Cannes, a ekologiczny dokument „Divia” zwyciężył w konkursie Green Dog na WATCH DOCS. Film pokazuje także jeden z ważnych tematów tegorocznego programu – wpływ wojny na środowisko.
Czy teatr może pomóc wrócić do życia po wojnie? Na to pytanie odpowiada dokument „Teatr weteranów” Julii Bolszyńskiej – opowieść o ukraińskich weteranach, żołnierzach, medykach i wolontariuszach, którzy wspólnie przygotowują spektakl Eneida. Próby teatralne stają się dla nich czymś więcej niż pracą nad przedstawieniem: pozwalają odzyskać kontakt z innymi, wrócić do aktywnego życia i oswoić doświadczenia wojenne poprzez sztukę. Film został uznany za najlepszy dokument festiwalu Cine Paris.
Krótsza forma to nie mniej ważne historie. W konkursie krótkometrażowym znalazły się produkcje obiecujących twórców, którzy opowiadają o współczesnej Ukrainie i jej doświadczeniach. W tej sekcji pokazana zostanie między innymi „Rotacja” Maryny Er Horbacz, której pełnometrażowy film “Klondike” był ukraińskim kandydatem do Oscara w 2023 roku.
W tym roku obok ukraińskiego kina pojawi się także głos niezależnych twórców z Białorusi. W sekcji „Białoruski Korpus Filmowy” przygotowanej we współpracy z Bulbamovie widzowie zobaczą filmy fabularne, dokumentalne i krótkometrażowe, pokazujące różne oblicza współczesnej białoruskiej kinematografii. Wśród nich znalazł się „Łabędzi śpiew Fiodora Ozerowa” Jurija Siemaszko, prezentowany na Berlinale i nagrodzony przez jury czytelników „Tagesspiegel”.
Ukraina! Festiwal Filmowy nie zapomina również o najmłodszych widzach. W programie znalazł się specjalny pokaz animacji dla dzieci, a także zajęcia i spektakl przygotowane z myślą o najmłodszej publiczności. Festiwal po raz kolejny stanie się miejscem spotkania różnych pokoleń i pokaże kulturę Ukrainy także poprzez zabawę.
Podczas gali zamknięcia tegorocznej edycji festiwalu polsko-ukraiński zespół Dagadana wykona muzykę na żywo do pokazu niemego filmu “Teczka kuriera dyplomatycznego” Ołeksandra Dowżenki. Klasyczny obraz spotka się tego wieczoru ze współczesną muzyką, tworząc specjalnie dla widzów festiwalu wyjątkowe połączenie kina i koncertu.
Pokazom będą towarzyszyć spotkania z twórcami i wydarzenia specjalne. Pełna lista gości oraz program wydarzeń towarzyszących zostaną ogłoszone wkrótce.
Warszawska edycja festiwalu odbędzie się w Kinie Atlantic, Kinie Amondo oraz Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy w dniach 2-9 listopada. Po Warszawie festiwal ruszy w Polskę – w listopadzie i grudniu odwiedzi łącznie 12 miast, w tym Wrocław, Kraków, Poznań, Lublin, Przemyśl, Bielsko-Białą, Słupsk, Zieloną Górę, Łódź, Gdańsk i Gliwice.
Bilety i karnety na warszawskie pokazy są już w sprzedaży. Pełny program 11. Ukraina! Festiwalu Filmowego dostępny jest na www.ukrainaff.com
