Tegoroczna 11. edycja Festiwalu „Przeźrocza” to wyraz zdumienia wobec obecnej sytuacji na świecie, próba przyjrzenia się jej z różnych perspektyw, a także hołd dla mistrzów kina, tworzących swoje filmy za pomocą nieograniczonej wyobraźni. Festiwal odbędzie się m.in. w byłym silosie cukrowni i jak na tak niezwykłe miejsce przystało, przebiega pod hasłem „Unreal/Nierzeczywiste”. Dalej poziom odrealnienia będzie tylko wzrastać, za sprawą dokumentów i fabuł, spotkań i dyskusji. A wszystko w terminie 30 sierpnia-6 września w Bydgoszczy i okolicach.
W programie znalazły się filmowe wizje takich twórców jak: David Lynch, Wojciech Jerzy Has, Godfrey Reggio, Milos Forman czy Bi Gan. Nagrodę Filmową Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego za ponadczasową kreację aktorską w filmie „Jowita” otrzyma Daniel Olbrychski. Filmem zamknięcia festiwalu 6 września jest nagrodzone w tym roku w Cannes „Zmartwychwstanie” Bi Gana.
Iga Lis na inaugurację Festiwalu
11. edycja festiwalu rozpocznie się w sobotę 30.08.2025 w Żninie, który na ten jeden wieczór uzyska dostęp do morza za sprawą filmu „Bałtyk” Igi Lis, w którym opowiada ona historię Pani Mieci, „Królowej Łeby”, prowadzącej słynną nadmorską wędzarnię ryb. Jak twierdzi sama reżyserka: „“Bałtyk” to opowieść o ostatnich bastionach autentyczności w miejscach pochłoniętych przez turystykę – o przestrzeniach, które powoli znikają, tak jak ludzie, którzy je tworzyli.”
Historia Pani Mieci, to z jednej strony historia wielkiej ambicji i ciężkiej pracy, która prowadzi do sukcesu, ale okupiona jest utratą zdrowia, a jednocześnie, symbolicznie jest to opowieść o reliktach przeszłości – małych lokalnych biznesach, które muszą radzić sobie w dobie korporacyjnej konkurencji. O pracy nad „Bałtykiem” Iga Lis opowie osobiście podczas spotkania po seansie na żnińskiej plaży. Po tym wydarzeniu festiwal przeniesie się do Bydgoszczy.
Daniel Olbrychski i klasyka gatunku
“Klasyka gatunku” – Nagroda Filmowa Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego zostanie wręczona w tym roku na Przeźroczach Danielowi Olbrychskiemu. Aktor otrzyma ją za ponadczasową kreację aktorską w filmie “Jowita” Janusza Morgensterna. Daniel Olbrychski przez wszystkie lata udowodnił, że jest aktorem wyjątkowo wszechstronnym. Zagrał w przeszło 200 produkcjach filmowych i telewizyjnych. Hoffman zobaczył w nim azjatyckiego księcia, Wajda podziwiał jego urodę „słowiańskiego szlachcica”, a Antczak twierdził, że wygląda jak typowy nordyk. Wybitne kreacje aktorskie Daniela Olbrychskiego można mnożyć długo, jednak na Przeźroczach wybór padł na jego rolę w filmie „Jowita” Janusza Morgensterna. Organizatorzy festiwalu będą odkrywać nieoczywiste, zapomniane perły polskiej kinematografii a “Jowita”, która miała swoją premierę w roku 1967 ze względu na swoje uniwersalne przesłanie i formę filmową, nadal ma potencjał ku temu, aby poruszać widzów. Seans filmu „Jowita”, wręczenie nagrody i spotkanie z Danielem Olbrychskim odbędzie się w czwartek, 4.09 o g. 19:30 w Kinie Orzeł w Bydgoszczy.
Filmy Unreal
Nierzeczywistym filmem zamknięcia festiwalu jest najnowszy obraz Bi Gana pt. „Zmartwychwstanie”. Zdobył Nagrodę Specjalną Jury na Festiwalu Filmowym w Cannes w tym roku, gdzie został okrzyknięty mianem filmu-odysei. Ta dystopijna wizja przyszłości, w której ludzkość osiągnęła nieśmiertelność kosztem zatraconej zdolności do śnienia, jest tak naprawdę odą do filmowego medium.
Czy jednak najbardziej nierzeczywiste w programie festiwalu mogą być filmy dokumentalne? Trudna do uwierzenia jest historia dzieci i dorosłych pracujących w boliwijskiej kopalni srebra z filmu „Silver” Natalii Koniarz (zdjęcia: Stanisław Cuske). Nierealne wydaje się pierwsze spotkanie wietnamskiego syna z odnalezionym po latach amerykańskim ojcem w filmie „Dziecko z pyłu” Weroniki Mliczewskiej. “Niewyraźny klekot ptaków” Franka Berbeki odkrywa z kolei historię niezwykłego świata pioniera polskiego filmu przyrodniczego Włodzimierza Puchalskiego, a zestaw produkcji Wytwórni Filmów Oświatowych pod hasłem Science/fiction pozwoli przenieść się w czasie i przestrzeni, a także przygotuje do lotu w kosmos.
Przeźrocza – inne spojrzenie na kino
Jak co roku, także podczas tegorocznej edycji, Przeźrocza Festiwal Filmowy aktywnie szuka nowych nurtów w kinie, czerpiąc jednocześnie z filmowych tradycji. Organizatorzy prezentują kino uznanych mistrzów, zostawiając przestrzeń dla poszukiwań i eksperymentów młodych twórców. W repertuarze można znaleźć filmy balansujące między tym, co analogowe, zapomniane, cierpliwe wydobyte z filmowych zakamarków, a tym, co w kinie nowe i odkrywcze. Przeźrocza łączą ze sobą różne dziedziny sztuki, wciągają widzów w interdyscyplinarny świat festiwalu i ciągle odkrywają nowych, filmowych rewolucjonistów. Tak też będzie w tym roku.
Festiwalowe projekcje zapowiadają Spoty „W czerni kina”, przygotowane przez Legalną Kulturę – partnera wydarzenia z udziałem m.in.: Daniela Olbrychskiego, Piotra Adamczyka, Natalii Koniarz, Marii Zbąskiej, Igi Lis i innych.
Szczegóły dotyczące festiwalu na stronie internetowej: https://przezrocza-festiwal.pl
