Marcel Łoziński w Ninatece | Przegląd filmów dokumentalnych reżysera z okazji 80. rocznicy urodzin

Marcel Łoziński, fot. Archiwum prywatne

Marcel Łoziński, jeden z najbardziej znanych i cenionych polskich dokumentalistów, w tym roku obchodzi 80. urodziny. Z tej okazji, w ramach Festiwalu Warszawa Singera, Ninateka zaprasza na przegląd twórczości mistrza dokumentu. Wśród kilkunastu filmów znajdą się zarówno te, które zadomowiły się już na ninateka.pl, jak i tytuły dostępne czasowo – od 22 do 30 sierpnia.

Siedmiu Żydów z mojej klasy, Tonia i jej dzieci czy Świadkowie – w tych dokumentach Łoziński porusza wątki żydowskie – mówi o ważnych wydarzeniach, jak pogrom kielecki czy rok 1968, ale też pokazuje indywidualne historie bohaterów, ich zmagania z tożsamością i własną historią. W tych konkretnych ludzkich losach czy wydarzeniach znajdujemy coś więcej – uniwersalne problemy ludzkie.

Mechanizmy stadne, agresja grupy przeciwko jednostce w poszukiwaniu kozła ofiarnego – te zagadnienia zawarł reżyser również w dokumencie Happy end. Marcel Łoziński i Paweł Kędzierski zastosowali tu formę psychodramy, a film „stał się w rezultacie naszą, spóźnioną o kilka lat, repliką na Marzec” – mówił o filmie Łoziński.

W ramach przeglądu w Ninatece będzie można prześledzić twórczość Marcela Łozińskiego od wczesnych dzieł, jak Absolutorium czy Wizyta, Wszystko może się przytrafić – okrzyknięty najlepszym polskim dokumentem w historii, przez nominowany do Oscara, nagrodzony na IDFA 89 mm od Europy, aż po laureata Nagrody Europejskiej Akademii Filmowej Poste Restante oraz najnowszy w dorobku reżysera dokument Ojciec i syn w podróży.

Marcel Łoziński w swoich filmach opowiada o człowieku poddanym naciskowi grupy, o wolności, konformizmie i buncie. Od czasu do czasu kieruje kamerę na siebie. „Bardziej wierzę w rzeczywistość niż we własną wyobraźnię” – twierdzi reżyser. „U mnie na ogół najpierw jest pomysł. Potem szukam takiej rzeczywistości, która dokładnie przylegałaby do tego, co chcę powiedzieć. Czasami trzeba tę rzeczywistość uruchomić, dać jej jakiś »zapłon«, wyzwolić pewne istniejące w niej sytuacje – pomóc wydobyć jej ukrytą prawdę, tak trudno dostępną »obiektywnej« kamerze dokumentalnej. Cała sztuka polega na tym, żeby rzeczywistości, tej naocznej, nie zakłamać. Żeby moja idea pozostała w zgodzie z tym, co jest” – opowiada o swojej metodzie tworzenia.