25 maja rozpoczyna się Krakowski Festiwal Filmowy, święto kina dokumentalnego, krótkometrażowego i animowanego. Skąd się wziął _insider? Jest to bilet do najbardziej prywatnego, intymnego, najciekawszego miejsca na świecie – umysłu drugiego człowieka. Nie jest podróżą dookoła świata, ale podróżą do świata innej osoby.
W programie jubileuszowej edycji znalazło się prawie 200 filmów z całego świata, w tym ponad 100 premier światowych i polskich. Filmy będą prezentowane w 4 konkursach: 3 międzynarodowych (dokumentalny, krótkometrażowy i DocFilmMusic), w konkursie polskim oraz w licznych cyklach pozakonkursowych i pokazach specjalnych.
Festiwal otworzy dokument “Bałtyk” – słodko-gorzka opowieść Igi Lis, która zabiera nas do Łeby, w samo serce nadmorskiego świata. Takim miejscem jest wędzarnia u Mieci – lokalna legenda, gdzie ryby smakują jak nigdzie indziej. To tu rozgrywa się historia, która mówi więcej niż niejeden wakacyjny album. Światowa premiera filmu z udziałem reżyserki i zaproszonych gości odbędzie się podczas uroczystej inauguracji festiwalu w kinie Kijów.
W sekcji międzynarodowego konkursu dokumentalnego pojawią się zarówno znane nazwiska jak Radu Ciorniciuc (tym razem wspólnie z partnerką, Liną Vdovîi, zrealizował film “Tata”) czy Luuk Bouwman (“Propagandysta”), jak i obiecujący twórcy oraz twórczynie, którzy dopiero rozwijają swoją karierę. Doskonałym przykładem są uderzające filmy duetu Mihai Dragolea i Radu Mocanu (“Kieł i pazur”) oraz Fermin de la Serna (“Niebiańscy kochankowie”). W tym roku zaproszono do konkursu aż cztery polskie produkcje, wśród których znalazły się nie tylko nowe dokumenty Tomasza Wolskiego (“Wielki Szef”) i Weroniki Mliczewskiej (“Dziecko z pyłu”), lecz także dwa debiuty – “Silver” Natalii Koniarz oraz “Dokąd umierają malarze” Michała Pietraka. Każdy z tych obrazów znalazł się również w konkursie polskim i będzie konkurował o Złote Lajkoniki m.in. z filmami Natalii Pietsch i Grzegorza Piekarskiego (“Miasto, które odjechało” to opowieść o Kurdach zmuszonych do opuszczenia historycznej wioski Hasaneyf w związku z budową tamy), Michała Hytrosia i jego “Pieśnią Wieloryba” – przejmującym portrecie Krzysztofa Globisza (podczas festiwalu odbędzie się specjalny pokaz z udziałem aktora) oraz Anny Konik (“A Song of Humble Beauty”).
Tegoroczny międzynarodowy konkurs muzyczny to filmy o legendach, buntownikach i muzycznych wizjonerach. Dla fanów kultowego musicalu w tym roku prawdziwa gratka – dokument “Rocky Horror: w tym szaleństwie jest metoda” Andrasa Zerra, który prześwietla fenomen “Rocky Horror Picture Show” i jego niegasnącą popularność.
O Złoty Hejnał powalczą również portrety przybliżające życiorysy dwóch wyjątkowych artystek: Meredith Monk (“Meredith Monk – portret w kawałkach”, reż. Billy Shebar, David Roberts) oraz – wyprzedzającej swoje czasy afroamerykańskiej ikonie muzyki R&B – Jackie Shane (“Inna droga Jackie Shane”, reż. Lucah Rosenberg-Lee, Michael Mabbot). Nie zabraknie też historii o utalentowanych muzykach i poetach piosenki – “Soliści z Kijowa” (reż. Trond Kvig Andreassen) to opowieść o sile muzyki w czasie wojny, a “David Keenan – słowa na płótnie” (reż. Paddy Hayes) ukazuje intymny portret irlandzkiego barda, balansującego między literaturą a muzyką. Swego rodzaju zaskoczeniem może być udział w konkursie “Ai Weiwei i Turandot” (reż. Maxim Derevianko) – dokumentu traktującego o słynnym artyście i aktywiście, który łączy operę, sztukę z politycznym komentarzem.
W sekcji Fokus na Irlandię nie braknie artystycznych dusz o skomplikowanych, ale i fascynujących życiorysach oraz silnych kobiet.
W tym roku nagroda Smoka Smoków powędruje do mistrza poetyckiej animacji. Zdobywca Złotej Palmy w Cannes, francuskiego Cezara oraz Srebrnego i Złotego Smoka na Krakowskim Festiwalu Filmowym, po 40 latach powróci do Krakowa. Jean-François Laguionie odbierze statuetkę Smoka Smoków oraz poprowadzi masterclass. Wydarzeniu będzie towarzyszyć retrospektywa jego wyjątkowych, niezwykle malarskich animacji.
Kids&Youth. Kino dla młodych to bezpłatny przegląd filmów dostępnych zarówno dla młodszych, jak i nieco starszych widzów. Dla tych pierwszych przygotowano dwa tytuły (“Mirai”, reż. Mamoru Hosoda oraz “Supa Modo”, reż. Likarion Wainaina), na które zaproszeni są rodzice z dziećmi. Dla młodzieży z kolei – w ramach międzynarodowego projektu Docs4Teens – Building Bridges – pokazane zostaną wyselekcjonowane europejskie dokumenty.
W tegorocznej odsłonie Docs+Science kurator sekcji Karol Jałochowski parafrazuje tytuł książki braci Strugackich (“Trudno być bogiem”), by niejako postawić człowieka w centrum, a podczas Pokazów specjalnych publiczność zapozna się z filmami zachwycającymi rozpiętością poruszanych tematów. Wśród nich znajdą się, między innymi, dzieła, które przybliżą sylwetki niezwykłych postaci, czego przykładem jest pierwszy pełnometrażowy dokument o legendarnej malarce art déco – Tamarze Łempickiej. “Prawdziwa historia Tamary Łempickiej: Sztuka przetrwania” (reż. Julie Rubio) portretuje ją nie tylko jako artystkę o niepowtarzalnym stylu, lecz także przedstawia historię imigrantki i biseksualnej kobiety, która przez całe życie walczyła o wolność: twórczą, osobistą i społeczną. Ciekawie zapowiada się również film o poszukiwaniu pokrewieństwa z… Johnem Malkovichem. W “Być krewnym Johna Malkovicha” (reż. Luka Mavretić) ojciec i syn, poeci, wyruszają w podróż przez rodzinne wspomnienia i legendy, by poznać prawdę o sobie i swojej relacji. Tropiąc domniemane pokrewieństwo z hollywoodzką gwiazdą, mierzą się z przeszłością, która może zmienić ich przyszłość.
Obok wymienionych sekcji nie zabraknie doskonale znanej Panoramy polskiego dokumentu oraz przeglądu Short Matters! Krótkie filmy roku.
W cyklu rozmów KFF TALKS odbywają się spotkania z wybitnymi postaciami spoza świata filmu. To przestrzeń dialogu na styku filozofii, nauk ścisłych, przyrodniczych i humanistycznych, gdzie poruszane są najważniejsze pytania o kondycję świata, przyszłość cywilizacji i miejsce człowieka we współczesnej rzeczywistości.
Ważną częścią Festiwalu jest KFF Industry – platforma spotkań dla branży dokumentalnej i animowanej. Każdego roku w konferencjach, debatach, warsztatach, prezentacjach projektów w różnych fazach procesów produkcyjnych czy w targach filmowych bierze udział ponad 1000 gości z całego świata. W programie znajdzie się m.in. szeroki program Doc Lab Poland, CEDOC Market współorganizowane przez Fundację Filmową im. Władysława Ślesickiego oraz wydarzenia Animated in Poland.
Krakowski Festiwal Filmowy znalazł się na liście wydarzeń filmowych kwalifikujących do Oscara® w kategoriach krótkometrażowych (fabuła, animacja, dokument) oraz pełnometrażowego filmu dokumentalnego, do Europejskiej Nagrody Filmowej w tych samych kategoriach, a także kwalifikuje do nagród BAFTA.
Przed wybranymi filmami widzowie i widzki usłyszą spoty z kampanii „W czerni kina”, promujące oglądanie filmów w kinach, na dużym ekranie z udziałem czołowych dokumentalistów, których filmy można zobaczyć na festiwalu, m.in.: Tomasza Wolskiego, Natalii Koniarz, Darii Kopiec, Wojciecha Węglarza. Będzie można również usłyszeć spoty z udziałem dyrektora festiwalu – Krzysztofa Gierata, który w tym roku, po wielu latach pracy, żegna się z Krakowskim Festiwalem Filmowym.
65. Krakowski Festiwal Filmowy odbędzie się w kinach od 25 maja do 1 czerwca 2025 roku oraz od 30 maja do 15 czerwca online na KFF VOD. Szczegóły na stronie internetowej: https://www.krakowfilmfestival.pl .
